Veilig in het clubhuis: vluchtroutes en waarschuwingen waar vrijwilligers op letten

Een sportkantine, scoutinggebouw, muziekzaal of dorpshuis draait grotendeels op vrijwilligers. De ene week staat de ene ouder achter de bar, de week erna een ander lid in de keuken. Op gewone avonden gaat dat prima, maar tijdens een feestavond, een kampioenswedstrijd of een uitvoering staan er ineens veel meer mensen in het gebouw dan normaal. Juist dan is het belangrijk dat iedereen, ook wie er zelden komt, de weg naar buiten weet en ziet waar gevaar schuilt. Voor besturen is dat een goede reden om het gebouw af en toe met andere ogen te bekijken.

Vluchtroutes: ook als het druk is

Voor gebouwen waar veel mensen samenkomen gelden regels voor brandveiligheid. Het Besluit bouwwerken leefomgeving schrijft bijvoorbeeld voor dat in een bestaand gebouw een ruimte voor meer dan vijftig personen een vluchtrouteaanduiding heeft. Die aanduiding moet ook bij een stroomstoring zichtbaar blijven: binnen 15 seconden na het uitvallen van de stroom en daarna minstens een uur lang, behalve op een route vanuit een ruimte zonder noodverlichting. Kunnen er meer dan vijftig mensen tegelijk in het clubhuis zijn, dan moet de vereniging bovendien vaak vooraf een gebruiksmelding bij de gemeente doen. Twijfelt het bestuur wat er voor het eigen gebouw geldt, dan kan de gemeente of de veiligheidsregio daar meer over vertellen.

Regels op papier zijn één ding, de praktijk op een drukke avond is een tweede. Een nooduitgang die op slot zit omdat er buiten fietsen staan, of een stapel bierkratten voor de achterdeur, maakt de beste aanduiding waardeloos. Spreek daarom af dat wie de bardienst opent ook even controleert of de nooduitgangen vrij zijn en van binnen open kunnen. Kijk daarbij ook of de vluchtroute borden goed zichtbaar zijn en de juiste kant op wijzen. Een bord achter een opengeslagen deur of een slinger met vlaggetjes helpt niemand.

Na een klusdag even nalopen

Veel verenigingen verbouwen hun gebouw met eigen leden. Er komt een wand bij, de bar verhuist naar de andere kant of de oude bergruimte wordt een kleedkamer. Dat levert vaak een mooier clubhuis op, maar ook borden die niet meer kloppen. Een pijl die vroeger naar de nooduitgang wees, wijst nu naar een dichte muur. Neem het nalopen van de vluchtroutes daarom standaard mee als laatste stap van elke verbouwing. Begin in de achterste hoek van het gebouw, loop naar buiten en kijk bij elke bocht of de volgende aanduiding te zien is. Controleer ook of de noodverlichting het nog doet, want een losgekoppelde armatuur valt bij daglicht niemand op.

Waarschuwingen waar ze nodig zijn

Ook binnen het gebouw zijn er plekken waar een vrijwilliger die er niet dagelijks komt, makkelijk iets over het hoofd ziet. In de keuken is dat de frituur of het fornuis met hete oppervlakken. In de technische ruimte staan de meterkast en de verwarmingsketel, waar alleen wie weet wat hij doet aan moet komen. Een steile trap naar de zolderberging, een opstaande drempel bij de douches of een vloer die nat en glad wordt na het schoonmaken van de kleedkamers zijn andere voorbeelden.

Een gele driehoek op de juiste plek zegt in één oogopslag waar je op moet letten. Voor apparaten, deuren en kasten zijn waarschuwingsstickers vaak handiger dan borden, omdat ze direct op het apparaat of op de deur van de ruimte geplakt kunnen worden. Kies voor de internationale pictogrammen uit de norm ISO 7010, dan begrijpen ook gasten van andere clubs en bezoekers die geen Nederlands spreken wat er bedoeld wordt. Plak ze op ooghoogte en niet achter een deur die meestal openstaat.

Een rondje met frisse ogen

Wie elke week in hetzelfde clubhuis komt, ziet op den duur niet meer wat er ontbreekt. Het helpt om een keer per jaar, bijvoorbeeld aan het begin van het seizoen, met een paar bestuursleden en een nieuw lid een rondje door het gebouw te lopen. Waar zijn de nooduitgangen, zijn ze vrij, kloppen de borden en hangen de blusmiddelen op een zichtbare plek? Een nieuw lid stelt vaak precies de vragen waar de vaste kern niet meer aan denkt. Zo blijft het clubhuis een plek waar iedereen zich thuis voelt, ook op de drukste avond van het jaar.