column

Nagapen

Omdat mijn vriend en ik een bescheiden honderdeenenveertig kilometer bij elkaar vandaan wonen zien we elkaar meestal alleen ’s weekends en houden we doordeweeks contact door te videobellen. Doorgaans trekken we daar twee avonden per week voor uit. Het gebeurt dan regelmatig dat we elkaar ruim anderhalf uur lang non-stop aan het aansteken zijn met gegaap.

Mijn vriend kan zich daar soms wat over opwinden omdat hij bang is om ongeïnteresseerd over te komen, terwijl ik het juist alleen maar schattig vind. Vooruit, ik heb hem misschien wel één of twee (of drie) keer in slaap gepraat met al mijn geratel over wat ik op de universiteit leer, maar laten we voor het gemak even aannemen dat dat hier los van staat.

Gelukkig heb ik hier eindelijk een wetenschappelijke oorzaak voor gevonden. Het voelt nu eenmaal toch wel goed om een officiële verklaring te hebben, en dan het liefst eentje met een paar moeilijke termen. In dit geval gaat het om spiegelneuronen.

Dit zijn hersencellen die geactiveerd worden als je zelf een bepaalde handeling uitvoert, maar óók als je iemand anders die handeling ziet uitvoeren. Deze cellen zijn vermoedelijk van groot belang bij het leren van nieuwe vaardigheden door middel van imitatie, maar spelen waarschijnlijk ook een ontzettend belangrijke rol bij emotioneel inlevingsvermogen. Ik vraag me trouwens wel af wat dit zegt over leedvermaak…

Deze ontdekking werd al in 1996 gedaan, dus ik loop een beetje achter de feiten aan, maar beter laat dan nooit. Toentertijd werd het gezien als één van de belangrijkste doorbraken in de moderne neurobiologie. Ironisch genoeg werd deze ontdekking gedaan bij makaken: écht na-apen, dus.

Tegenwoordig denkt men dat deze cellen de boosdoeners zijn achter de besmettelijkheid van gapen. De link tussen spiegelneuronen en empathie wordt nog eens versterkt door het feit dat de kans groter is dat je met iemand meegaapt als jullie een emotionele band met elkaar hebben. Uit onderzoek blijkt dat mannen vaak wel gapen als zijn eigen vrouw gegaapt heeft, maar niet per se als hij een vreemde dat ziet doen. Honden kunnen zelfs aangestoken worden met de ‘gaperitus’ als ze hun baasje alleen maar hóren gapen.

Dat gegaap zou dus juist een teken kunnen zijn dat het wel snor zit tussen mijn vriend en mij; we gapen er lekker op los uit liefde! Of misschien wil ik gewoon liever niet geloven dat ik saai ben…