Vier eeuwen familiegeschiedenis langs Aa, Dommel en Dieze
BERLICUM - In Berlicum en omliggende dorpen liggen generaties familiegeschiedenis verborgen. Genealoog Joseph J.M. Kuijpers brengt in zijn nieuwe boekjes (in 4 delen) het leven van 10 generaties voorouderlijke families Kuijpers, Van Dijk, Van Boxtel en Jonkergouw tot leven.
Het wordt een enigszins geromantiseerd verhaal gebaseerd op de feiten uit het eerdere genealogisch boekwerk 'Balkumbrèj mî witbrôt'. Dit boekwerk werd voor het eerst in 2000 werd gepresenteerd bij gelegenheid van een 25-jarig huwelijk en 700 jaar bestuurlijk Berlicum en werd na de pensionering van de schrijver recentelijk geactualiseerd. Het boek reconstrueert het dagelijks leven van gewone mensen in de Meierij van ’s-Hertogenbosch, van de zeventiende tot de twintigste eeuw. Door archieven, schepenakten en parochieregisters te bestuderen, kon Kuijpers migratielijnen, beroepstradities en familiebanden in kaart brengen. Zo zie je hoe voorouders vaak dichtbij hun geboorteplaats bleven wonen, soms verhuisden tussen dorpen als binnen de huidige gemeente Sint-Michielsgestel (met de kernen Sint-Michielsgestel, Den Dungen, Berlicum en Gemonde) en hoe landbouw, geloof en gemeenschap hun leven bepaalden.
Microgeschiedenis komt in het boek tot leven. Kerkelijke rituelen, feestdagen en familiebanden gaven het jaarritme vorm. Economische omstandigheden bepaalden belangrijke levenskeuzes: bezit van land of een boerderij gaf stabiliteit, terwijl anderen als arbeider hun bestaan moesten verdienen. Uit analyse blijkt dat landbouwgezinnen vaak later trouwden, omdat ze eerst een stabiele basis moesten opbouwen. Uniek aan Kuijpers' aanpak is de combinatie van feitelijke genealogie met verhalende reconstructie. De verteller JannEke kijkt terug naar haar voorouders en verbeeldt hun leven, waardoor namen en data tot leven komen. Zo ontstaat een beeld van Brabantse dorpen en hun bewoners door de eeuwen heen, met aandacht voor doorzettingsvermogen, gemeenschapszin en tradities die van generatie op generatie werden doorgegeven. "Het gaat niet alleen om jaartallen en namen”, zegt Kuijpers. "Het gaat om de verhalen van mensen die hun leven opbouwden in dorpen en landschappen die we vandaag nog deels herkennen.” Het boek biedt zo niet alleen een rijk overzicht van familiegeschiedenis, maar ook een venster op de sociale en culturele ontwikkeling van de Meierij door de eeuwen heen.