80-jarige bevrijding gevierd met Operatie Colin

SINT-MICHIELSGESTEL – Terwijl de bevrijding van heel Nederland pas een feit was in mei 1945, werden de kernen Gemonde, Sint-Michielsgestel, Den Dungen, Berlicum en Middelrode in oktober 1944 al bevrijd van de Duitse bezetter. Dat is deze maand 80 jaar geleden. 

Door Wendy van Lijssel

Een jubileum dat op zondag 20 oktober groots opgezet en uitbundig in alle kernen gevierd wordt met een bevrijdingsvuur, een indrukwekkende herdenkingstocht van kern naar kern én feestelijke activiteiten in elk genoemd dorp.

Onder de naam Operatie Colin werd de gemeente Sint-Michielsgestel in oktober 1944 bevrijd van het juk van de Duitse bezetter. “Middelrode werd op 22 oktober, Gemonde en Sint-Michielsgestel op 23 oktober, Berlicum op 24 oktober en tot slot Den Dungen op 25 oktober bevrijd”, vertelt Willem van der Steen uit Gemonde.

De beroepsmilitair baseert zich daarbij op het onderzoek dat hij al vanaf 2018 doet naar alles wat er om te beginnen in zijn geboorte- en woonplaats Gemonde plaats vond én de naaste omgeving. Samen met Gerry van der Eerden uit Gemonde en voormalig plaatsgenoot Michael ten Horn vormt hij de werkgroep die al geruime tijd doende is om de viering van de 80-jarige bevrijding in alle Gestelse kernen op passende én feestelijke wijze op poten te zetten.

Net als Willem hebben ook Gerry en Michael een voorliefde voor alles wat te maken heeft met de WO2. Voor Michael is het bijna logisch. Die groeide er samen met zijn tweelingbroer Carel mee op want: “Mijn vader heeft in 1980 het (Fred) Freelandmuseum in Gemonde opgericht. Dat is vernoemd naar de Amerikaanse militair die de schuilkelder in Nijmegen binnenviel waar mijn vader als 13-jarige in verscholen zat toen er bovengronds volop man op man gevechten waren om de stad te bevrijden. Na de bevrijding kwam hij voor zijn werk in Den Bosch terecht en weer jaren later zijn wij met het gezin in Gemonde gaan wonen. Zijn fascinatie voor WO2 vertaalde mijn vader in de aanschaf van authentieke zaken die daarmee te maken hadden. Van kleine tot hele grote voertuigen, gebruiksvoorwerpen en meer. Daar richtte hij een privémuseum mee in. Intussen openen we op gezette tijden en op afspraak voor groepen”, vertelt Michael.

Gerry kon door omstandigheden niet bij het gesprek zijn. Met woordvoerders Willem en Michael wordt in, wat ze met een lach the war room noemen, vooruitgeblikt op de grote herdenkingstocht die de heren op 20 oktober organiseren. Een bijzonder, groot en speciaal opgezet en aangekleed defilé dat ’s morgens vanaf 09.30 uur tot 11.00 start in Gemonde.

De heren wrijven zich vergenoegd in de handen. “Via de Club Wheels nemen er maar liefst 72 authentieke WO2-voertuigen deel aan de parade die door alle kernen gaat.” Ze zijn trots op het geheel, maar op de bijdrage van vijf authentieke WO2 tanks in het bijzonder want: “Tanks zijn lastiger te vinden. Er zijn er wel, maar niet veel die ook écht rijden. Het zijn hele grote logge beesten. Elke tank is dertig ton staal en een indrukwekkend ‘monster’. Als een Shermantank start, dan gebeurt er écht iets”, melden Michael en Willem. Dan vrolijk: “Maar we hebben ook de officiële stafcar van Dwight Eisenhower en authentieke WO2 takelwagens, jeeps, grote amfibie-, transport- en verkenningsvoertuigen.”

De tocht wordt voorgegaan door een bevrijdingsvuur. “Een Wielervereniging uit elke kern fietst voorop met het bevrijdingsvuur. Mon Plaisir uit Gemonde start ‘s morgens in Schijndel en draagt het in Gemonde over aan de Wielerverenging Gestel die voor de tocht uit ermee naar Sint-Michielsgestel fietst. Op enige afstand van de aankomstplek voegt ook een groep bag pipes (doedelzakspelers) toe. Je hebt dus eerst de fietsers, dan de bag pipes en een groep re-enactors. Dat zijn mensen die als authentieke Engelse soldaten mee marcheren en uiteraard alle WO2 voertuigen.”

Uit elke kern mogen twintig kinderen van de plaatselijke basisschool meerijden in het defilé dat de naam Operatie Colin draagt. Dezelfde naam waaronder alle kernen 80 jaar geleden bevrijd werden. In elke kern wordt de stoet feestelijk binnengehaald met muziek van plaatselijke muziekverenigingen en is een pauze van drie kwartier zodat inwoners alle voertuigen op hun gemak kunnen bekijken en worden ter plekke andere feestelijke activiteiten georganiseerd. Samengevat wordt het een hele drukke en feestelijke dag. Iets waar de heren naar uitzien want: “We vieren 80 jaar vrijheid. Deze tocht is daar een onderdeel van en laat het gereedschap zien van de bevrijding.”

Voor meer informatie en tijden: www.sint-michielsgestel.nl/bevrijding